In Praktijk Bios krijgen we veel vragen over het RSV-vaccin. Voor wie is het zinvol? Waarom wordt het maar voor sommige mensen terugbetaald? En laat u zich best ook vaccineren als u gezond bent?
Wat is RSV?
RSV staat voor respiratoir syncytieel virus. Het is een veelvoorkomend, besmettelijk virus dat de luchtwegen infecteert. Bij de meeste mensen veroorzaakt het verkoudheidsklachten, zoals een loopneus en hoesten, soms met koorts. U kunt RSV op elke leeftijd krijgen en ook meerdere keren doormaken.
Veel mensen kennen RSV vooral van baby’s die ermee in het ziekenhuis terechtkomen. Bij jonge baby’s kan het virus een ontsteking van de kleinste luchtwegen veroorzaken: bronchiolitis. Daardoor kunnen ze moeilijker ademen en minder goed drinken. Soms is een ziekenhuisopname nodig, bijvoorbeeld voor extra zuurstof of ondersteuning bij het drinken.
RSV treft echter ook volwassenen. Bij ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid kan het leiden tot een longontsteking, verergering van bestaande hart- of longproblemen en een ziekenhuisopname. Vaccinatie kan helpen om ernstige ziekte te voorkomen.
Wat is het verschil met griep en COVID-19?
RSV, griep en COVID-19 worden veroorzaakt door verschillende virussen. Griep wordt veroorzaakt door influenzavirussen, COVID-19 door het coronavirus SARS-CoV-2 en een RSV-infectie door het RSV-virus.
De klachten kunnen sterk op elkaar lijken: hoesten, een loopneus, koorts, vermoeidheid of kortademigheid. Alleen op basis van de klachten is het vaak niet mogelijk om met zekerheid te zeggen welk virus de oorzaak is. Alle drie kunnen ze ernstige ziekte veroorzaken, vooral bij kwetsbare mensen.
Ook de bescherming is verschillend: een griep- of COVID-19-vaccin beschermt niet tegen RSV. Voor RSV bestaat een apart vaccin, met eigen aanbevelingen over wie er het meeste voordeel van heeft.
Waarom vooral vaccineren bij een verhoogd risico?
Het persoonlijke voordeel van vaccinatie hangt vooral af van uw risico om ernstig ziek te worden. Hoe hoger dat risico, hoe groter de verwachte gezondheidswinst. Daarom richten de aanbevelingen zich vooral op oudere en kwetsbare mensen.
Bij gezonde volwassenen buiten de aanbevolen doelgroepen is de kans op ernstige RSV-ziekte doorgaans kleiner. Er zijn dan meer vaccinaties nodig om één ziekenhuisopname te voorkomen. Daarom raden we vaccinatie voor hen momenteel niet standaard aan.
De hoge kostprijs is daarbij niet de enige overweging: we wegen ook de verwachte bescherming, mogelijke bijwerkingen en beschikbare wetenschappelijke gegevens af.
Voor wie wordt vaccinatie aanbevolen?
In België wordt RSV-vaccinatie aanbevolen voor:
- Iedereen vanaf 75 jaar.
- Mensen vanaf 60 jaar met risicofactoren, zoals bepaalde chronische hart-, long- of nierziekten, diabetes of ernstige obesitas.
- Mensen met een verzwakte afweer.
- Bewoners van woonzorgcentra.
Uw huisarts kan beoordelen of uw aandoening of behandeling uw risico verhoogt.
Waarom wordt het vaccin niet voor iedereen terugbetaald?
Terugbetaling en medisch advies zijn niet hetzelfde. Het vaccin Arexvy wordt gedeeltelijk terugbetaald vanaf 65 jaar bij mensen die voldoen aan de vastgelegde voorwaarden: verblijf in een zorginstelling óf bepaalde onderliggende aandoeningen. Alleen 65 jaar of ouder zijn, volstaat dus niet.
Die terugbetaling richt zich op groepen met een verhoogd risico. De medische aanbevelingen zijn wel ruimer: ook zonder recht op terugbetaling kan vaccinatie aangewezen zijn. Uw huisarts kan dit voor u nakijken.
Zijn er bijwerkingen?
Na vaccinatie kunt u tijdelijk een pijnlijke arm, vermoeidheid, hoofdpijn of spierpijn krijgen. Er is ook een zeldzaam risico op het Guillain-Barré-syndroom, een ernstige zenuwaandoening. Ook daarom is een persoonlijke afweging zinvol.
Praktisch
Momenteel wordt één dosis aanbevolen, bij voorkeur in september of oktober. Een jaarlijkse herhaling wordt niet aanbevolen. Hebt u al een RSV-vaccin gekregen? Meld dit dan aan uw huisarts.
Twijfelt u of RSV-vaccinatie voor u zinvol is? Bespreek het tijdens uw volgende raadpleging. Bij Praktijk Bios bekijken we samen uw leeftijd, gezondheid en eerdere vaccinaties.
Praktische informatie over onze vaccinatiemomenten vindt u bij de vaccinatiecampagne najaar 2026.
Bijgewerkt in oktober 2026. Deze informatie gaat over bescherming van volwassenen zelf. Voor vaccinatie tijdens de zwangerschap ter bescherming van de baby gelden aparte aanbevelingen.
Bronnen en meer informatie
- Hoge Gezondheidsraad — vaccinatie tegen RSV bij volwassenen
- Departement Zorg — RSV en vaccinatie
- RIZIV via BCFI — terugbetalingsvoorwaarden Arexvy
- EMA — productinformatie en bijwerkingen Arexvy
- BCFI — preventie van virale luchtweginfecties, winter 2026–2027
- CDC — wat is RSV?
- CDC — RSV bij baby’s en volwassenen
- CDC — RSV, griep en COVID-19