Patiënteninformatie · Praktijk Bios
Hoge bloeddruk
Hypertensie begrijpen. Thuis zorgvuldig meten.
Een hoge bloeddruk voelt u meestal niet. Toch helpt een goede opvolging om uw hart, bloedvaten en nieren te beschermen. Uw huisarts bekijkt samen met u wat nodig is.
Download het meetformulier (PDF · 2 pagina’s) ↓01 · Begrijpen
Druk in uw bloedvaten
Uw hart pompt bloed door uw lichaam. De bovendruk is de druk wanneer het hart samentrekt. De onderdruk is de druk wanneer het hart ontspant. Een meting van 130/80 mmHg betekent dus een bovendruk van 130 en een onderdruk van 80.
Hypertensie betekent dat de bloeddruk blijvend te hoog is. Dat geeft meestal geen klachten, maar verhoogt op termijn de kans op een beroerte, hartinfarct, hartfalen en nierschade. Eén hoge meting is nog geen diagnose: bloeddruk wisselt doorheen de dag.
Leeftijd, erfelijkheid, veel zout, overgewicht, alcohol en weinig beweging kunnen bijdragen. Soms spelen nierziekten, slaapapneu of geneesmiddelen een rol. Het is dus niet uitsluitend een gevolg van leefstijl.
02 · De cijfers
Thuis en in de praktijk
Bij uw arts
Herhaaldelijk een bovendruk van 140 of hoger en/of een onderdruk van 90 of hoger past bij hoge bloeddruk.
Thuis
Een gemiddelde bovendruk van 135 of hoger en/of onderdruk van 85 of hoger is verhoogd. Bespreek dit met uw huisarts.
Dit zijn grenzen voor de beoordeling, geen persoonlijke behandeldoelen. Uw streefwaarde hangt onder meer af van uw gezondheid, leeftijd, kwetsbaarheid en verdraagbaarheid van medicatie.
Waarom thuis meten?
Spanning in de praktijk kan de bloeddruk tijdelijk verhogen: het wittejaseffect. Soms is de bloeddruk juist thuis hoger. Meerdere thuismetingen of een 24-uursmeting helpen uw arts om dit te onderscheiden.
03 · Samen aanpakken
Wat kunt u doen?
- Eet gevarieerd, met voldoende groenten, fruit en volkorenproducten. Beperk zout en sterk gezouten bereide voeding.
- Beweeg regelmatig en bouw dit op volgens uw mogelijkheden. Streef waar haalbaar naar minstens 150 minuten matig intensieve beweging per week.
- Werk bij overgewicht aan haalbare gewichtsafname. Beperk alcohol, liefst geen, en stop met roken om uw hart en bloedvaten te beschermen.
- Zorg voor voldoende slaap. Bespreek luid snurken en slaperigheid overdag met uw arts.
Uw huisarts bekijkt ook uw totale risico, medicatie en zo nodig bloed- en urineonderzoek. Soms zijn bloeddrukverlagende geneesmiddelen nodig, ook als u gezond leeft. Neem ze zoals afgesproken. Bespreek bijwerkingen, duizeligheid of vergeten innames; stop of verander de dosis niet zelf.
04 · Stap voor stap
Zo meet u thuis betrouwbaar
Gebruik dit weekschema in overleg met uw huisarts. Persoonlijke afspraken met uw arts gaan voor.
- Kies een geschikte meter. Gebruik een gevalideerde automatische bovenarmmeter met een manchet die past bij uw armomtrek. Een smartwatch of polsmeter is hiervoor minder geschikt. Neem uw toestel eens mee naar de huisarts.
- Bereid u voor. Vermijd inspanning, roken en cafeïne in het halfuur vooraf. Ga zo nodig naar het toilet. Zit daarna minstens 5 minuten rustig.
- Zit goed. Rug gesteund, voeten plat op de grond, benen niet gekruist. Leg uw arm ontspannen op tafel, met de manchet op harthoogte en op de blote bovenarm. Meet telkens aan dezelfde, met uw arts afgesproken arm.
- Meet tweemaal. Praat en beweeg niet tijdens het meten. Wacht 1 tot 2 minuten en herhaal. Noteer beide resultaten, ook als ze verschillen.
- Meet een week. Meet 7 dagen na elkaar, ’s morgens en ’s avonds rond hetzelfde tijdstip: telkens twee metingen. Meet ’s morgens bij voorkeur vóór het ontbijt en vóór uw bloeddrukmedicatie, maar niet meteen na het wakker worden. Verander of stel uw medicatie niet uit zonder afspraak met uw arts.
- Neem alles mee. Noteer datum, uur, boven- en onderdruk en eventueel pols en klachten. Breng het volledige overzicht mee naar uw raadpleging. Uw arts beoordeelt het gemiddelde en het verdere meetplan.
05 · Om af te drukken
Uw bloeddrukdagboek
Download het formulier met het logo van Praktijk Bios. Pagina 1 bevat de instructies; pagina 2 biedt ruimte voor alle 28 metingen van een week en uw opmerkingen. Druk het af op A4 en vul het met de hand in.
Download het meetformulier (PDF · 2 pagina’s) ↓Uw metingen worden niet automatisch naar de praktijk verstuurd. Neem het ingevulde formulier mee naar uw afspraak.
06 · Niet wachten
Wanneer neemt u contact op?
Bel 112 bij drukkende pijn op de borst, ernstige benauwdheid, een plots scheve mond, krachtsverlies of problemen met spreken. Wacht niet op een nieuwe bloeddrukmeting, ook niet als de vorige waarde normaal was.
Bovendruk 180 of hoger óf onderdruk 110 of hoger? Zonder alarmsymptomen: rust 5 minuten en meet opnieuw. Blijft de waarde zo hoog, neem dan dezelfde dag contact op met uw huisarts of de huisartsenwachtpost. Bij nieuwe hevige hoofdpijn, wazig zien of misselijkheid samen met een erg hoge bloeddruk: bel meteen uw huisarts of wachtpost.
Pas uw medicatie niet zelf aan. Tijdens de zwangerschap of kort na de bevalling gelden andere afspraken: neem bij hoge waarden of klachten contact op met uw behandelend team.
Is alleen het weekgemiddelde verhoogd en heeft u geen alarmsymptomen? Maak dan een gewone afspraak om de resultaten te bespreken.
Bronnen en achtergrond
Informatie voor volwassenen, ter ondersteuning van het gesprek met uw huisarts. Voor zwangerschap en kinderen is een apart meet- en opvolgplan nodig.
- Hartstichting — hoge bloeddruk
- Thuisarts — hoge bloeddruk en behandeling
- Hartstichting — correct thuis meten
- Thuisarts — thuismetingen en opvolging
- ESC-richtlijn 2024 — hoge bloeddruk
- Hartstichting — wanneer contact opnemen?
Bijgewerkt in oktober 2026.